Όλα τα παραπάνω σε συνδυασμό με την έμφυτη ροπή του Έλληνα να ελαχιστοποιεί τις πιθανότητες ύπαρξης μη δομημένων, ασαφών και καινοφανών καταστάσεων με αυστηρούς κανόνες και μέτρα ασφάλειας εντείνει τις συνήθεις ψυχικές διαταραχές, προκαλώντας σημαντικές διαφορές στους δείκτες ψυχικής υγείας.
Σε μια ποσοτικοποίηση των τελευταίων στατιστικών, έχει παρατηρηθεί αύξηση των κρουσμάτων των αγχωδών διαταραχών (γενικευμένη αγχώδης διαταραχή, κρίσεις πανικού, φοβίες) της τάξεως του 15% όπου πολλοί άνθρωποι δυσκολεύονται...
να λειτουργήσουν στην καθημερινότητά τους, έχοντας φοβία όχι μόνο για το πώς θα αντεπεξέλθουν αλλά και ποιο θα είναι το μέλλον τους.
Από το φόβο στη φοβία για το μέλλον
Ο θυμός, η αγωνία, η θλίψη και ο φόβος είναι τα πρώτα συναισθήματα που κάθε άνθρωπος βιώνει σε μια τέτοια κατάσταση. Τα ερωτήματα αθρόα: Τι άλλο θα γίνει; Πώς θα είναι από δω και πέρα η ζωή μας; Τι θα γίνει με τα παιδιά μου; Τι με περιμένει στο μέλλον;
Ο φόβος για το μέλλον, όπως πολύ εύστοχα υπογραμμίζει στον «Α.Τ.» ο κοινωνικός ψυχολόγος Ορέστης Νέτας δεν μπορεί, βεβαίως, να είναι τόσο ξεκάθαρα αντικειμενικός, καθώς το μέλλον από τη φύση του είναι άγνωστο άρα σχετικό. Αν το καλοσκεφτούμε, σε όλες τις φάσεις της ζωής, ένας άνθρωπος δραστηριοποιείται για να προετοιμαστεί και να διασφαλίσει την επιβίωσή του στο μέλλον. Πώς μπορεί να αισθάνεται όταν γνωρίζει ότι ο προγραμματισμός δεν είναι πλέον στον έλεγχό του; «Ο φόβος ότι μπορεί κάποιος να χάσει τη δουλειά του για παράδειγμα διαλύει κάθε έννοια προγραμματισμού. Παράγει ανασφάλεια και θέτει τον εαυτό σε εγρήγορση. Τι μπορεί να κάνει όμως όταν η επιχείρηση που δούλευε κλείνει και άλλες δουλειές δεν υπάρχουν; Οι συνέχεις αλλαγές που επιφέρουν στην καθημερινότητα τα οικονομικά μέτρα καταλύουν κάθε έννοια ασφάλειας (και κατά συνέπεια ελέγχου) γεννώντας ένα συναίσθημα ανημποριάς, νωθρότητας και θλίψης», σημειώνει ο κ. Νέτας, υπερθεματίζοντας ότι «κατακόρυφη αύξηση κρουσμάτων γενικευμένου άγχους, διαταραχών πανικού και διάθεσης στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια, υπογραμμίζουν τη γενικευμένη αίσθηση απώλειας ελέγχου».
Η συμπτωματολογία, όπως αναφέρει ο επιστήμονας, δεν παρατηρείται μόνο σε κείνους που πλήττονται άμεσα -ο έμπορος που κλείνει την επιχείρησή του- αλλά και σε κείνους που βιώνοντας αυτή τη κοινωνική απώλεια ελέγχου, φαντασιώνονται την καταστροφή τους και ας είναι η επιχείρησή τους βιώσιμη. Η κοινωνία συνολικά μοιάζει να δρα αναμένοντας την καταστροφή.
Έντονη η αίσθηση της απώλειας
Με έντονη, λοιπόν την αίσθηση της απώλειας -όπως και στο πένθος- «πρώτα εμφανίζεται η άρνηση, έπειτα έρχεται ο θυμός που όταν εκφράζεται γίνεται επιθετικότητα (κοινωνική και προσωπική) ή στρέφεται ενάντια στον εαυτό, ενώ όταν δεν εκφράζεται γίνεται κρίση (έκρηξη) ή σωματοποιείται (έλκος, κολίτιδες, δερματίτιδες κτλ.) και ακολουθεί η θλίψη, όπου η αίσθηση την αδυναμίας, της ανικανότητας και τα αρνητικά συναισθήματα παραίτησης, στερούν από τον άνθρωπο κάθε δράση. Η αυτοεκτίμηση βρίσκεται στο χαμηλότερο δυνατό σημείο μια και τα άτομα αδυνατούν να έχουν τον έλεγχο».
«Ας σκεφτούμε για λίγο τα στάδια που μπορεί να περάσει η ψυχική κατάσταση ενός γονιού που χάνει τη δουλειά του και δεν μπορεί να προσφέρει στα παιδιά του όσα εκείνα έχουν συνηθίσει. Ο ρόλος του ως γονιού ακυρώνεται. Πρώτα δεν μιλά σε κανέναν και όλοι απορούν με την ψυχραιμία του. Έπειτα ξεκινούν οι τσακωμοί και μια απροσδιόριστη επιθετικότητα προς όλους, μέχρι να καθηλωθεί στον καναπέ, να αδρανοποιηθεί», εξηγεί ο κοινωνικός ψυχολόγος, προσθέτοντας ότι «το ίδιο συμβαίνει στους νέους (μαθητές και φοιτητές), στους εργαζόμενους ακόμα και στους ηλικιωμένους. Σε όλους επικρατεί μια καθολική αίσθηση απογοήτευσης».
«Φοβάμαι μη χάσω τη δουλειά μου», λέει στον «Α.Τ.» η Μυρτώ Παύλου, 32 ετών, και συμπληρώνει: «Και το θεωρώ λογικό. Αφού απολύονται συνάδελφοι, θα μπορούσε να συμβεί και σε μένα. Αν πράγματι γινόταν κάτι τέτοιο, θα ήταν καταστροφικό. Πριν από ένα χρόνο είχα πάρει την απόφαση με τον Μιχάλη να αυξήσουμε την οικογένειά μας, όμως κανείς μας δεν περίμενε τα πράγματα να εξελιχθούν έτσι. Τώρα οι οικονομικές υποχρεώσεις «τρέχουν» και υπάρχει πάντα ο κίνδυνος να βρεθούμε εκτός της αγοράς εργασίας. Είμαι πραγματικά απογοητευμένη».
Παιδιά και οικονομική κρίση
Από την άλλη, τα παιδιά και οι έφηβοι, που, ως γνωστόν, στηρίζονται στην οικογένεια, το εκπαιδευτικό σύστημα και τον κοινωνικό ιστό, επιβαρύνονται από τη διάχυτη «διαφήμιση» της μιζέριας, της καταστροφής της χώρας κ.ο.κ., που σιγά - σιγά γίνονται συνείδηση.
Οι οικονομικές πιέσεις που προκαλούν εντάσεις και σε ενδοοικογενειακό επίπεδο οδηγούν τα παιδιά να βιώνουν ένα επισφαλές και αβέβαιο κλίμα. Αυτό γεννά στα ίδια φόβο, υπαρξιακό πόνο και έντονο θυμό, που δύναται να οδηγήσει σε επιθετικές ή ακόμη και παραβατικές συμπεριφορές.
Ακολούθως, το εκπαιδευτικό σύστημα κάθε άλλο παρά σταθερό είναι, καθώς στερεύουν οι πηγές και οι δυνατότητες ανάπτυξής του με ήδη προϋπάρχοντα προβλήματα. Συνεπώς, η κρίση δύναται να επηρεάσει όχι μόνο το θέμα του επαγγελματικού προσανατολισμού και το αντίκρισμα του επαγγέλματος, όπου ο φόβος της απόλυσης, η μείωση των ωρών εργασίας και των μηνιαίων απολαβών θα είναι μία απτή πραγματικότητα.
Τι λένε οι έρευνες
1. Έρευνα που πραγματοποιήθηκε από την Εταιρεία Κοινωνικής Ψυχιατρικής και Ψυχικής Υγείας φανερώνει ότι 7 στους 10 Έλληνες βρίσκονται στα όρια της κατάθλιψης λόγω οικονομικής κρίσης. Ακολούθως, το 15-20% του γενικού πληθυσμού θα βιώσει συμπτώματα κλινικής κατάθλιψης σε κάποια χρονική στιγμή της ζωής του, ενώ η νόσος βάλλει τις γυναίκες δύο φορές συχνότερα από τους άντρες.
2. Έρευνα που πραγματοποίησε το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης και δημοσίευσαν οι «Financial Times» συνδέει την ανεργία σε ποσοστό 25% τόσο με τη νοσηρότητα όσο και με τη θνησιμότητα των πληθυσμών που πλήττονται οικονομικά. Παράλληλα, αναδεικνύει ότι η οικονομική κρίση σε 26 χώρες της Ευρώπης από το 1970 έως και το 2007 συνδέεται με σημαντική αύξηση στις ψυχικές διαταραχές!
Το ειδα στο: http://peripatris.blogspot.com/2011/04/blog-post_6427.html#ixzz1Kf4F9j23
0 σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου